Πανελλήνια Ιατρική Εταιρεία Βελονισμού


Βελονισμός

Ιστορική αναδρομή - Κινέζικη θεωρία

Ο βελονισμός αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην αρχαία κινεζική ιατρική στο κείμενο «Nei Jing Huang Di», καταγωγής περισσότερο από 2000 χρόνια πριν.

Η κατανόηση του πώς λειτουργεί ο βελονισμός έχει εξελιχθεί με την πρακτική της και την πρόοδο της επιστήμης, αλλά οι περιγραφές που έχουν οριστεί από χίλια χρόνια πριν σε μεγάλο βαθμό διατηρούνται. Τα σημεία του βελονισμού που χρησιμοποιούνται και σήμερα είναι αυτά που μας δίδαξαν τα αρχαία κείμενα. Είναι αυτά που οι πιο σκληροί επικριτές του βελονισμού αναγνωρίζουν ως σημεία με νευροφυσιολογικές ιδιότητες. Είναι αυτά που ο απλός άνθρωπος ξέρει να πιέζει όταν πονά.

Η βασική λειτουργία του βελονισμού είναι να ρυθμίζει την κυκλοφορία της ζωτικής ενέργειας. Περίπου 2000 χρόνια πριν γράφτηκε το κατ' εξοχήν κείμενο του βελονισμού Huangdi Neijing (το Κλασικό κείμενο της Εσωτερικής Ιατρικής - Παθολογίας). Σε αυτήν, ο βελονισμός έχει περιγραφεί ως ένα μέσο για την ρύθμιση της ενέργειας αρχικά πιέζοντας και εξελικτικά βάζοντας βελόνες σε σημεία κατά μήκος των οδών, που ονομάζονται μεσημβρινοί. Οι μεσημβρινοί διατρέχουν την επιφάνεια του σώματος και στο εσωτερικό συνδέουν τα όργανα μεταξύ τους δημιουργώντας ένα ενιαίο σύνολο. Σε αυτά τα κανάλια κινείται η ενέργεια του οργανισμού και κάνει δυνατές τις λειτουργίες του σώματος» Όταν δημιουργηθεί πρόβλημα στην κυκλοφορία της ενέργειας από εσωτερικό ή εξωτερικό παράγοντα δημιουργείται και το πρόβλημα της υγεία, η ασθένεια. Σε σημεία των μεσημβρινών τοποθετούνται οι βελόνες και προκαλούν ένα ερέθισμα το οποίο διορθώνει την ενεργειακή βλάβη που έχει δημιουργηθεί.

Πριν από την εποχή που υπήρχαν μικροσκόπια, με την οποία οι άνθρωποι μπορούσαν να δουν τα μεμονωμένα κύτταρα η Κινέζικη Ιατρική αποκάλυψε την λεπτές δομές του οργανισμού.

Σε αυτή τη βάση, η λειτουργία του σώματος περιγράφονται με όρους παρόμοιους με εκείνους που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή του ορατού κόσμου.

Αν και αυτή η περιγραφή των βασικών αρχών του βελονισμού είναι κάπως απλουστευμένη, δίδει την προσέγγιση που διδάσκεται σήμερα σε φοιτητές του παραδοσιακού βελονισμού.

Πώς προκύπτει η ασθένεια σύμφωνα με την Δυτική Ιατρική, Διαταραχή στις κυτταρικές λειτουργίες, προκαλεί αυτό που ονομάζομε "ασθένεια".

'Ετσι επέρχεται ο κυτταρικός εκφυλισμός με αποτέλεσμα την λετουργική αποδυνάμωση του οργανισμού.

Κάθε κύτταρο προκειμένου να λειτουργήσει και να διατηρηθεί στην ζωή, έχει ανάγκη συγκεκριμένων κυτταρικών υπομονάδων, που ονομάζονται πρωτεΐνες. Οι πρωτεΐνες συντίθενται σε ειδικά κυτταρικά κέντρα παραγωγής. Ο πυρήνας του κυττάρου (το DΝA) δίνει την εντολή γιο την παραγωγή τους. Ο πυρήνας αποτελεί τρόπον τινά τον εγκέφαλο του κυττάρου.

Η εξήγηση της Δυτικής Ιατρικής συμπίπτει με την Κινέζικη Ιατρική. Μιλάνε και η δύο για κυτταρική βλάβη και λειτουργική διαταραχή. Η μεν Δυτική Ιατρική εστιάζει στο κύτταρο και η δε Κινέζικη στην λειτουργική διαταραχή. 'Οσον αφορά τη θεραπεία ακολουθούν το ίδιο πρότυπο: η Δυτ. Ιατρική δίνει κυτταρική θεραπεία δηλαδή φάρμακα ενώ η Κινέζικη διορθώνει την ενεργειακή διαταραχή.

Το Ελληνικό Κράτος κατοχύρωσε το δικαίωμα των 'Ελλήνων ασθενών για ασφαλή εφαρμογή ταυ Βελονισμού και όρισε ως απαραίτητη προϋπόθεση, με την υπ' αριθμόν 574/Α4/1191/21-2-1980 απόφαση του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, την Εκτέλεση βελονισμού μόνο οπό ιατρούς εκπαιδευμένους στο Βελονισμό και σε καμία περίπτωση από μη ιατρούς οποιοδήποτε επάγγελμα υγείας και αν κάνουν. Με ανάλονες αποφάσεις του Υπουργείου Υγείας που ελήφθησαν πρόσφατα, θεωρείται ρητά παράβαση του νόμου, η άσκηση του βελονισμού από άτομα που δεν διαθέτουν πτυχίαo Ιατρικής Σχολής Ελληνικού Πανεπιστημίου, ή αντίστοιχης ιατρικής Σχολής του εξωτερικού, αναγνωρισμένου όμως από το Ελληνικό Κράτος.

Παγκόσμια πραγματικότητα - Στατιστικά στοιχεία

Ιατρική πράξη

Σήμερα στην Ιαπωνία, ο βελονισμός εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του συστήματος, υγειονομικής περίθαλψης, που προσφέρονται σε συνδυασμό με το φάρμακο. Στις ΗΠΑ 12000 γιατροί ασκούν τον βελονισμό, ενώ στην Γαλλία 1Q.000 γιατροί και στη Γερμανία 30.000 γιατροί είναι μέλη των εταιρειών ιατρικού Βελονισμού. Στη Μεγάλη Βρετανία παρέχονται υπηρεσίες βελονισμού στο 31% των πρωτοβάθμιων Κέντρων Υγείας, στο 40% των ιατρείων χρόνιου πόνου και από το 40% των γενικών ιατρών. Πιο συγκεκριμένα βελονισμός εφαρμόζεται από το 4% των οικογενειακών ιατρών της Μεγάλης Βρετανίας, ενώ στη Γερμανίας το 35% των ιατρών εφαρμόζει μόνο βελονισμό ενώ το 65% κάνει βελονισμό με συνδυασμό μοντέρνων τεχνικών (neurai therapy)

Ιατρική εκπαίδευση

Είναι γεγονός πως η εναλλακτική ιατρική είναι δημοφιλής και έχει αρχίσει να ενσωματώνεται σε δυτικό Πανεπιστημιακά ιδρύματα:

Στις ΗΠΑ, το 65% των Ιατρικών Σχολών περιλαμβάνουν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα των φοιτητών της Ιατρικής το βελονισμό, Στα πολλά πανεπιστήμια της Ευρώπης διδάσκεται το μάθημα του βελονισμού προαιρετικό. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ο βελονισμός έχει αναγνωρισθεί από τα εθνικά συμβούλια υγείας σαν ιατρική πράξη, όπως και στη χώρα μας. Στην Ιταλία και στη Γερμανία υπάρχουν δεκάδες κρατικά ιδρύματαo ή ιδρύματα με κρατικές συμβάσεις που παρέχουν τη δυνατότητα εφαρμογής βελονισμού σε ασθενείς.

Στην Ελλάδα, στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και στο μάθημα της Αναισθησιολόγος, διδάσκονται ορισμένα στοιχεία σχετικά με τον βελονισμό. Στα ιατρεία πόνου της Ευρώπης, αλλά πλέον και της Ελλάδας (Σισμανόγλειο, Νίκαια, Ευαγγελισμός, Αιγινίτειο, Λαϊκό, ΑΧΕΠΑ), εφαρμόζονται πολύ συχνά τεχνικές βελονισμού για την αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου.

Δυτική ερμηνεία του βελονισμού

Με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεση μας μέχρι σήμερα, μπορούμε να θεωρήρουμε ότι η είσοδος της βελόνας σε συγκεκριμένο σημείο ή περιοχή του δέρματος κινητοποιεί διαφορετικούς νευρικούς μηχανισμούς και προκαλεί τρεις διαφορικές αντιδράσεις:

1) Τοπική ανάδραση: Η είσοδος της βελόνας στο δέρμα προκαλεί την παραγωγή ρεύματος μικρής έντασης το οποίο διεγείρει την κυτταρική μεμβράνη, με τελικό αποτέλεσμα την διέγερση των αισθητικών υποδοχέων και των νευρικών απολήξεων της περιοχής; Οι μηχανισμοί αυτοί προκαλούν ένα περιφερικό αισθητικό ερέθισμα, που είναι ικανό vα ενεργοποιήσει ενδογενείς μηχανισμούς αναλγησίας και ομοιόστασης, Η απάντηση του νευρικού συστήματος αφορά στη δερματική περιοχή όπου έχει τοποθετηθεί η βελόνα βελονισμού.

2) Περιοχική αντίδραση: Η είσοδος της βελόνας βελονισμού στο δέρμα προκαλεί τον ερεθισμό ενός αισθητικού υποδοχέα. To ερέθισμα κατόπιν μεταφέρεται στο vωτιαίο μυελό και από εκεί παράγεται μια απάντηση, αντίδραση που μπορεί να αφορά έκταση μεγαλύτερη από αυτή της περιοχής ερεθισμού. Η είσοδος της βελόνας σε μια δερματική περιοχή προκαλεί αντανακλαστικές μεταβολές στους μύες, στα αγγεία και στα σπλάγχνα που δέχονται αισθητική και κινητική νεύρωση από το ίδιο νευροτόμιο. Ανάλογο με το προηγούμενο αντανακλασικό κατά το οποίο η αισθητική διέγερση μιας δερματικής περιοχής έχει σαν αποτέλεσμα την αγωγή του ερεθίσματος στο νωτιαίο μυελό και την αντανακλαστική πρόκληση μυοχάλασης και βελτίωσης της αιματικής ροής σε συγκεκριμένες μυϊκές ομάδες. 3) Γενικευμένη αντίδραση: Η πρώτη επιστημονικά τεκμηριωμένη απόδειξη της αναλγητικής δράσης του βελονισμού προήλθα με την ανακάλυψη των ενδορφινών και την απόδειξη της αύξησης των επιπέδων τους στον οργανισμό μετά την είσοδο των βελονών. Οι ενδορφίνες αποτελούν ουσίες που ανήκουν στην ομογένεια των ενδογενών οπιοειδών και έχουν ισχυρή παυσίπονη και ηρεμιστική δράση. Παράγονται στο σώμα σαν απάντηση του οργανισμού σε επώδυνα ή στρεσογόνα ερεθίσματα. Εκτός όμως από τις αναλγητικές ενδογενείς ουσίες που εκκρίνονται με το βελονισμό, έχει διαπιστωθεί η αύξηση των επιπέδων μιας πλειάδας άλλων ουσιών που συμμετέχουν έμμεσα στο θεραπευτικό αποτέλεσμα όπως κορτιζόλης, ACTΗ και προσταγλανδινών.

Παρενέργειες

'Οταν εφαρμόζεται ο βελονισμός από κατάλληλα εκπαιδευμένο γιατρό, είναι απαλός και αποτελεσματικός! χωρίς παρενέργειες ή εθισμό. Αρκετά συχνά, μια αίσθηση χαλάρωσης και ευεξίας γίνεται αισθητή κατά τη διάρκεια και μετά της θεραπείας. Παρόλο που ο ασθενής υποβάλλεται σε θεραπεία για μία πάθηση, άλλα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν ταυτόχρονα. Αυτό είναι ένα όφελος που καταδεικνύει την αξία της εξισορρόπησης της ζωτικής ενέργειας.

5.000 χρόνια ο βελονισμός στην Δύση;

Ανάμεσα στην Ιταλία και στην Αυστρία στις 'Αλπεις στην κοιλάδα Oetz το 1991 βρέθηκε θαμμένο σε πανάρχαιο παγετώνα το μουμιοποιημένο σώμα ενός ανθρώπου που πέθανε σχεδόν 5.000 χρόνια πριν. Θεωρείται η παλαιότερη ευρωπαϊκή μούμια. Στην πλάτη και στα πόδια του βρέθηκαν δερματογραφίες "τατουάζ" συνολικά σε 15 ομάδες. Τα ίδια σημεία επιλέγονται σήμερα απ' τους βελονιστές γιατρούς. Δεν είναι γνωστό αν χρησιμοποιούταν βελόνες και αυτά τα σημεία ή γίνονταν μαλάξεις, αλλά τα σημεία αυτά έχουν να κάνουν κυρίως με παθήσεις ρευματισμών και διάρροιας. 'Αλλοι μελετητές υποστηρίζουν έλκος στομάχου και ρευματισμούς που συμφωνούν περισσότερο τόσο με τα ευρήματα όσο και με τα σημεία που επιλέγουν οι σημερινοί βελονιστές γι' αυτές τις θεραπείες.